αρχαία α' λυκείου, ασκήσεις γραμματικής

1.      Να γράψετε τον τύπο που ζητείται.

ἁρμόττω	β’ εν.οριστ.πρτ.
αὐξάνομαι	α’ εν.υποτ.ενστ.
βούλομαι	απρμφ. πρκ.
ἐθέλω	γ’ εν. ευκτ.αορ.
ἐθέλω	β’ εν. προστ. παρκ.
εὔχομαι	απρμφ. αορ.
καλύπτω	γ’ πληθ. ορ. πρκ.
κηρύττομαι	γ’ πληθ. προστ. ενστ.
κελεύω	α’ πληθ. οριστ. μέλλ.
κινδυνεύω	μτχ.πρκ.αρσεν.ονομ.πληθ.
κωλύω	γ’ εν. προστ. αορ.
οἰκίζω	β’ εν. οριστ. αορ.
ῥίπτω	γ’ πληθ. ευκτ. πρκ.

2.      Να γίνει χρονική αντικατάσταση των τύπων που ακολουθούν : ἐθρέψω (τρέφομαι), φυλάξει (φυλάττω), λέγειν, πορευομένῳ.

3.      Να γίνει εγκλιτική αντικατάσταση των παρακάτω τύπων :

ὤμοσε (ὄμνυμι), πεπόμφασι (πέμπω), πράττῃ (πράττομαι).

4.      Να αναγνωρίσετε γραμματικά τους ρηματικούς τύπους του κειμένου.

  [60] Τῶν μὲν οὖν μαρτύρων ἀκηκόατε· ἐνθυμεῖσθε δὲ ὅτι ὀλίγον μὲν [οὖν] χρόνον δύναιτ’ ἄν τις πλάσασθαι τὸν τρόπον τὸν αὑτοῦ, ἐν ἑβδομήκοντα δὲ ἔτεσιν οὐδ’ ἂν εἷς λάθοι πονηρὸς ὤν. τῷ τοίνυν πατρὶ τῷ ἐμῷ ἄλλα μὲν ἄν τις ἔχοι ἐπικαλέσαι ἴσως, εἰς χρήματα δὲ οὐδεὶς οὐδὲ τῶν ἐχθρῶν ἐτόλμησε πώποτε. [61] οὔκουν ἄξιον τοῖς τῶν κατηγόρων λόγοις πιστεῦσαι μᾶλλον ἢ τοῖς ἔργοις, ἃ ἐπράχθη ἐν ἅπαντι τῷ βίῳ, καὶ τῷ χρόνῳ, ὃν ὑμεῖς σαφέστατον ἔλεγχον τοῦ ἀληθοῦς νομίσατε. εἰ γὰρ μὴ ἦν τοιοῦτος, οὐκ ἂν ἐκ πολλῶν ὀλίγα κατέλιπεν, ἐπεὶ εἰ νῦν γε ἐξαπατηθείητε ὑπὸ τούτων καὶ δημεύσαιθ’ ἡμῶν τὴν οὐσίαν, οὐδὲ δύο τάλαντα λάβοιτ’ ἄν.

Ξενοφώντας, Βιβλίο 2. Κεφάλαιο 1. §27 -32, ασκήσεις

&27 – 29

1.      Ποια εντολή έδωσε στα ταχύπλοα που κατασκόπευαν τους Αθηναίους;

2.      Γιατί οι Αθηναίοι διασκορπίζονταν στη Χερσόνησο χωρίς να φοβούνται το Λύσανδρο;

3.      Τι συνέβη μόλις ο Λύσανδρος επιτέθηκε στο στόλο των Αθηναίων;

4.      Ποιες ήταν οι ενέργειες του Κόνωνα;

5.      Τι ήταν η Πάραλος;

6.      ἀσπίδα, ταῦτα, πλήρεις, ἄνδρας : να γίνει γραμματική αναγνώριση των τύπων και να κλιθούν.

7.      ἦν, ἐποίησαν, ἐκέλευσε, ἔφυγον : να γίνει χρονική αντικατάσταση των τύπων.

8.      ἔλαβε : να γίνει εγκλιτική αντικατάσταση του τύπου και να γραφούν οι ονοματικοί τύποι όλων των χρόνων.

9.      Να γράψετε πέντε ομόρριζα απλά ή σύνθετα των ρηματικών τύπων : εἶπε, ἀντανῆγεν, ἔλαβε,  ἔφυγον.

&29 – 32

1.      Σε ποιες ενέργειες προέβη ο Λύσανδρος σχετικά με τα πλοία και τους αιχμαλώτους;

2.      Τι ανέλαβε να κάνει ο Θεόπομπος;

3.      Γιατί ο Λύσανδρος κάλεσε σύσκεψη των συμμάχων για την τύχη των αιχμαλώτων;

4.      Ποιες κατηγορίες βάραιναν τους Αθηναίους;

5.      Γιατί δεν θέλησαν να σκοτώσουν τον Αδείμαντο;

6.      Ποια ήταν η τύχη του στρατηγού Φιλοκλή και γιατί;

7.      ἔπεμψε, βουλεύεσθαι, διέφθειρεν,  Ἐλέγετο, ἀποκόπτειν : να γίνει χρονική αντικατάσταση των τύπων.

8.      παθεῖν : να γραφεί το β’ ενικό της οριστική και το γ’ πληθυντικό της προστακτικής όλων των χρόνων.

9.      ἐψηφισμένοι ἦσαν,  ἐπελάβετο: να γίνει εγκλιτική αντικατάσταση των τύπων και να γράψετε τα απαρέμφατα όλων των χρόνων.

10. Να γράψετε πέντε ομόρριζα απλά ή σύνθετα των ρηματικών τύπων : παρενενομήκεσαν, ἐπελάβετο, ἀρξάμενος.

11. Να εντοπίσετε τις λέξεις του κειμένου που έχουν ετυμολογική συγγένεια με τις ακόλουθες : αγορανομία, διακρατικός, λαβίδα, φθορά, δώρο, πένθος, λοχαγός, επεξεργασία, παραγωγός, παραπεμπτικό, άφιξη.

Παγκόσμια ημέρα εκπαιδευτικών

«Αυτές είναι οι δύο εντολές που πάνω τους κρέμουνται οι νόμοι και οι προφητείες της παιδείας. Να χτίζεις στο μάρμαρο της γνώσης, και να γκρεμίζεις την αχεροπληθιά της  πρόληψης».

Δημήτρης Λιαντίνης

«Στους γονείς μου οφείλω το ζην

και στον δάσκαλό μου το ευ ζην!»

Μέγας Αλέξανδρος

Ξενοφώντας, Βιβλίο 2. Κεφάλαιο 1. §27 -32

Μετάφραση κειμένου

(27) Ο Λύσανδρος, την πέμπτη μέρα αφότου έπλεαν οι Αθηναίοι εναντίον του, είπε (πρόσταξε) σ’ αυτούς που τους ακολουθούσαν σύμφωνα με τη διαταγή του, μόλις δουν αυτούς να έχουν αποβιβαστεί και να διασκορπίζονται στη Χερσόνησο (πράγμα το οποίο έκαναν σχεδόν καθημερινά, επειδή  αγόραζαν τρόφιμα από μακριά και (επειδή) περιφρονούσαν το Λύσανδρο, αφού δεν έβγαζε τα πλοία από το λιμάνι  (να τους αντιμετωπίσει) αφού πλεύσουν πίσω προς αυτόν να υψώσουν μια ασπίδα στο μέσο της διαδρομής. Και αυτοί έκαναν αυτά, όπως διέταξε.

(28) Και ο Λύσανδρος αμέσως έδωσε σήμα  να πλεύσουν (τα πλοία) όσο το δυνατόν πιο γρήγορα και έπλεε μαζί και ο Θώρακας έχοντας το πεζικό. Ο Κόνωνας μόλις είδε την επιθετική κίνηση, έδωσε σήμα να τρέξουν αμέσως στα καράβια. Επειδή όμως οι άνθρωποι είχαν διασκορπιστεί, άλλα πλοία ήταν με μια σειρά κωπηλάτες, άλλα με δύο και άλλα εντελώς άδεια ˙  μόνο το πλοίο του Κόνωνα και άλλα εφτά γύρω από αυτόν που ήταν επανδρωμένα πλήρως ανοίχθηκαν στο πέλαγος, μαζί και η Πάραλος, ενώ όλα τα υπόλοιπα πλοία ο Λύσανδρος τα κατέλαβε στην ακτή. Στη στεριά επίσης έπιασε και τους περισσότερους άνδρες ˙ κάποιοι κατέφυγαν στα μικρά οχυρά.

(29)  Ο Κόνωνας καθώς έφευγε με τα εννιά πλοία, επειδή (ή όταν) κατάλαβε ότι οι Αθηναίοι είχαν καταστραφεί, αφού προσορμίστηκε στην Αβαρνίδα το ακρωτήριο της Λαμψάκου, πήρε από εκεί τα μεγάλα πανιά των πλοίων του Λύσανδρου και ο ίδιος απέπλευσε προς τον Ευαγόρα στην Κύπρο, ενώ η Πάραλο (απέπλευσε) προς την Αθήνα για να αναγγείλει τα γεγονότα.

(30) Ο Λύσανδρος οδήγησε τα πλοία και τους αιχμαλώτους και όλα τα υπόλοιπα στη Λάμψακο καισυνέλαβε κι άλλους από τους στρατηγούς και το Φιλοκλή και τον Αδείμαντο. Και την ημέρα που πέτυχε αυτά, έστειλε το Θεόπομπο το Μιλήσιο πειρατή στη Σπάρτη, για να αναγγείλει τα γεγονότα. αφού έφτασε την Τρίτη ημέρα τα ανήγγειλε.

(31) Ο Λύσανδρος μετά από αυτά, αφού συγκέντρωσε τους συμμάχους διέταξε  να συσκεφθούν για τους αιχμαλώτους. Τότε λοιπόν διατυπώνονταν πολλές κατηγορίες για τους Αθηναίους (εναντίον των Αθηναίων) και για όσα εγκλήματα είχαν ήδη κάνει και για όσα είχαν αποφασίσει με ψήφο να κάνουν, εάν νικούσαν στη ναυμαχία, δηλαδή, να αποκόψουν το δεξί χέρι όλων όσοι θα αιχμαλωτίζονταν  ζωντανοί και επειδή αφού συνέλαβαν δύο  πλοία, ένα από την Κόρινθο κι ένα από την Άνδρο, πέταξαν όλο το πλήρωμα από αυτά στη θάλασσα. Κι ο Φιλοκλής ήταν ο στρατηγός των Αθηναίων, ο οποίος τους σκότωσε.

(32) Και λέγονταν κι άλλα πολλά κι αποφασίστηκε να σκοτώσουν όσους από τους αιχμαλώτους ήταν Αθηναίοι εκτός από τον Αδείμαντο, επειδή μόνος αυτός ήταν αντίθετος στην Εκκλησία του δήμου με το ψήφισμα για το κόψιμο των χεριών ˙ και μάλιστα κατηγορήθηκε από κάποιους ότι πρόδωσε τα πλοία.  Ο Λύσανδρος, αφού ρώτησε πρώτος το Φιλοκλή, τι άξιζε να πάθει, αφού άρχισε τα εγκλήματα πολέμου εις βάρος των Ελλήνων, τον έσφαξε.

Σχόλια

Κόνων : στρατηγός των Αθηναίων. Κατέφυγε κοντά στο βασιλιά της Κύπρου Ευαγόρα. Το 394 νίκησε τους Λακεδαιμόνιους στην Κνίδο και επέστρεψε στην Αθήνα νικητής. Αρχικά τιμήθηκε από τους Αθηναίους, αργότερα όμως έπεσε σε δυσμένεια, φυλακίστηκε από τους Πέρσες και πέθανε.

Τα αθηναϊκά πλοία ήταν τριήρεις, δηλαδή είχαν τρεις σειρές κωπηλάτες , όταν τους αιφνιδίασε ο Λύσανδρος, δεν πρόλαβαν να λάβουν τις θέσεις τους και έτσι άλλα πλοία βρέθηκαν με μία κι άλλα με δύο σειρές κωπηλάτες.

Το τέχνασμα του Λύσανδρου οδήγησε στη νίκη τους Σπαρτιάτες. Αφού για τέσσερις ημέρες κατασκόπευε τους Αθηναίους, την Πέμπτη ημέρα τους επιτέθηκε αιφνιδιαστικά και τους βρήκε απροετοίμαστους, καθώς είχαν απομακρυνθεί από τα πλοία. Ο Κόνωνας έκανε ό,τι μπόρεσε, αλλά δεν ήταν αρκετό κι έτσι ο στόλος των Αθηναίων καταστράφηκε ολοσχερώς. Η εξέλιξη των γεγονότων δίνεται με χρήση παρατατικού, ενώ τα γεγονότα της αθηναϊκής συντριβής με αόριστο.

Στον πόλεμο ο αιφνιδιασμός πολλές φορές επιφέρει την νίκη, ενώ αντίθετα η απρονοησία οδηγεί στην καταστροφή.

Τα πολεμικά εγκλήματα των Αθηναίων σχετίζονται με την σκληρή κι απάνθρωπη συμπεριφορά τους προς τους αντιπάλους αλλά και προς τους συμμάχους τους που είχαν αποστατήσει, καθώς και προς όλους όσοι κράτησαν ουδέτερη στάση (π.χ. καταστροφή της ουδέτερης Μήλου).

Ο Λύσανδρος επέδειξε μια δημοκρατική στάση (μάλλον κατ’ επίφαση) και ζήτησε τη γνώμη όλων των συμμάχων για την τύχη των αιχμαλώτων. Έτσι παρουσιάζει την απόφασή του προϊόν του πολεμικού συμβουλίου. Πάντως και οι Σπαρτιάτες, νικητές πια, παραβιάζουν το άγραφο δίκαιο για τους αιχμαλώτους εξοντώνοντάς τους. Ο Λύσανδρος άφησε ελεύθερο μόνο τον Αδείμαντο λόγω του ανθρωπισμού που επέδειξε στην Εκκλησία του δήμου, αφού διαφώνησε με το ψήφισμα της αποκοπής των χεριών. 

μελετήστε περισσότερα για πρόσωπα και όρους του κειμένου

Κόνων

https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9A%CF%8C%CE%BD%CF%89%CE%BD

ναυμαχία στους Αιγός ποταμούς

https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9D%CE%B1%CF%85%CE%BC%CE%B1%CF%87%CE%AF%CE%B1_%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%85%CF%82_%CE%91%CE%B9%CE%B3%CF%8C%CF%82_%CE%A0%CE%BF%CF%84%CE%B1%CE%BC%CE%BF%CF%8D%CF%82

αθηναϊκή τριήρης

https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A4%CF%81%CE%B9%CE%AE%CF%81%CE%B7%CF%82

ευχές

καλό μήνα!!!