“Εξερευνώντας τον κόσμο του Βυζαντίου”, εκπαιδευτική πύλη

“Εξερευνώντας τον κόσμο του Βυζαντίου”

Πρόκειται για μια ψηφιακή πύλη με πληροφορίες για την καθημερινή ζωή των Βυζαντινών, με μνημεία του ελλαδικού χώρου που συνιστούν σύγχρονες πολιτιστικές διαδρομές και διαδραστικές εκπαιδευτικές δραστηριότητες για την πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση.

http://exploringbyzantium.gr/EKBMM/Page?lang=gr

Ιστορία Β' Λυκείου : κεφ. 6. 4. Θρησκευτική Μεταρρύθμιση

Φύλλο εργασίας

1.       Ποια ήταν τα αίτια της αντίδρασης στη Ρωμαιοκαθολική εκκλησία κατά το τέλος του Μεσαίωνα;

2.      Γιατί η αντίδραση εκδηλώθηκε κυρίως στις γερμανικές χώρες;

3.      Ποια ήταν η αφορμή της Μεταρρύθμισης και ποια γεγονότα οδήγησαν στην καθιέρωσή της;

4.      Ποιες ήταν οι συνέπειες της Μεταρρύθμισης;

5.      Να εξηγήσετε τους όρους : Μεταρρύθμιση, συγχωροχάρτια, Λουθηρανισμός, Προτεσταντισμός, βούλλα, Δίαιτα.

6.      Ποιες ήταν οι επιδράσεις της Μεταρρύθμισης στη ζωγραφική; Να λάβετε υπόψη σας τις εικόνες στις παρακάτω ιστοσελίδες :

http://ebooks.edu.gr/modules/ebook/show.php/DSGYM-B107/755/4963,22634/

http://ebooks.edu.gr/modules/ebook/show.php/DSGL-B131/179/1259,4537/

http://ebooks.edu.gr/modules/ebook/show.php/DSGYM-C117/510/3332,13442/

3. Θρησκευτική Μεταρρύθμιση from Kvarnalis75

Ιστορία Β' Λυκείου : κεφ. 6. 3. Οι ανακαλύψεις

καραβέλα

Φύλλο εργασίας

1.       Ποιοι παράγοντες οδήγησαν τους Ευρωπαίους στις ανακαλύψεις των Νέων Χωρών;

2.      Ποια τεχνικά μέσα διευκόλυναν τα υπερπόντια ταξίδια;

3.      Ποιοι ήταν οι στόχοι των ευρωπαίων και προς τα πού κατευθύνθηκαν (Πορτογάλοι, Ισπανοί);

4.      Ποιες ήταν οι συνέπειες των Ανακαλύψεων στους ιθαγενείς πληθυσμούς της Αμερικής; Να λάβετε υπόψη σας το παράθεμα που ακολουθεί.

O ειρηνικός χαρακτήρας των Ινδιάνων και η απάνθρωπη συμπεριφορά των κατακτητών

Ενώ οι Ινδιάνοι είχαν φιλικά αισθήματα, οι Ευρωπαίοι εισέβαλαν στις περιοχές της Αμερικής σαν πεινασμένοι λύκοι. Οι λόγοι για τους οποίους σκοτώθηκαν τόσο πολλοί ιθαγενείς είναι οι εξής: Πρώτο, γιατί οι Ευρωπαίοι που έφτασαν εδώ, είχαν την πεποίθηση ότι, επειδή οι ντόπιοι δεν πίστευαν στη χριστιανική θρησκεία, νομιμοποιούνταν να τους σκοτώνουν ή να τους αιχμαλωτίζουν. Δεύτερο, οι ιθαγενείς αυτοί ήταν οι πιο ήσυχοι και οι πιο ειρηνικοί άνθρωποι του κόσμου, εντελώς άοπλοι. Τρίτο, πρέπει να σημειωθεί ότι η πλειονότητα αυτών που έχουν έρθει εδώ από την Ισπανία είναι ληστές, αποβράσματα της κοινωνίας, συρφετός κακοποιών.

Από τη Σύντομη Αναφορά για την καταστροφή των Δυτικών Ινδιών, 1552, του Επισκόπου Βαρθολομαίου Λας Κάζας

http://ebooks.edu.gr/modules/ebook/show.php/DSGYM-B107/371/2486,9532/

5.      Ποιες ήταν οι επιπτώσεις των Ανακαλύψεων στην οικονομία, στην κοινωνία και στις επιστήμες;

δείτε περισσότερα

εννοιολογικός χάρτης : Ανακαλύψεις Νέων Χωρών

http://alldayschool.blogspot.gr/2016/04/blog-post_9.html

Ιστορία β΄ γυμνασίου : Οι ανακαλύψεις

http://alldayschool.blogspot.gr/2014/03/blog-post_29.html

καραβέλες

http://carhistory.gr/load/content/pages/view/Caravelles#.WMPHh1XyiHs

αστρολάβος

Ιστορία Β' Λυκείου : κεφ.6. 2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός

αρχιτεκτονική Αναγέννησης

Φύλλο εργασίας

1.       Να δώσετε τον ορισμό της Αναγέννησης και τα χαρακτηριστικά της.

2.      Ποια ήταν τα κυριότερα κέντρα της Αναγέννησης; Να λάβετε υπόψη σας και τον χάρτη στη σελ. 119 του σχολικού εγχειριδίου.

3.      Ποιοι παράγοντες ευνόησαν την Αναγέννηση;

4.      Να δώσετε τον ορισμού του Ανθρωπισμού. Ποια ήταν τα χαρακτηριστικά του;

5.      Ποιος ονομάστηκε «καθολικός άνθρωπος»; Να λάβετε υπόψη σας και τα παραθέματα του σχολικού εγχειριδίου των σελ. 115 και 117.

6.      Πόσο δύσκολο ήταν, κατά τη γνώμη σας, να απελευθερωθεί ο άνθρωπος από το μεσαιωνικό πλαίσιο και να διαμορφώσει νέες αντιλήψεις.

7.      Θα μπορούσε η Αναγέννηση να χαρακτηριστεί «επανάσταση». Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας.

8.      Σήμερα χρησιμοποιούμε τον όρο «ανθρωπιστικές σπουδές. Τι εννοούμε;

9.      Ποιοι Έλληνες λόγιοι συνέβαλαν στην ανθρωπιστική κίνηση και με ποιον τρόπο;

10.   Να σχολιάσετε τη φράση του Εράσμου «οι άνθρωποι δε γεννιούνται, αλλά γίνονται».

11.    Ποια ήταν η συμβολή της τυπογραφίας στη διάδοση της Αναγέννησης και του Ανθρωπισμού;

2. Αναγέννηση και Ανθρωπισμός from Kvarnalis75

Sandro Botticelli, The Birth of Venus

Ιστορία Β' Λυκείου : Κεφάλαιο 4.6. Οι Οθωμανοί και η ραγδαία προέλασή τους

Σουλτάνος Ορχάν (Βικιπαίδεια)

Ερωτήσεις

1.       Ποιοι παράγοντες συνετέλεσαν στην εξάπλωση των Οθωμανών στην Ασία και στη Χερσόνησο του Αίμου;

2.      Να εξηγήσετε τους όρους τιμάριο – τιμαριούχος, γαζήδες, γενίτσαροι, σουλτάνος.

3.      Σε ποιες περιοχές εξαπλώθηκαν οι Οθωμανοί  (χρονολογίες, πρωταγωνιστές, μάχες);

4.      Σε ποια κατάσταση βρισκόταν το Βυζάντιο στα τελευταία εκατό χρόνια της Αυτοκρατορίας;

5.      Να μελετήσετε την ακόλουθη πηγή και να απαντήσετε στα ερωτήματα : α) τι ήταν το παιδομάζωμα, β) ποιος ήταν ο στόχος του;

Παιδομάζωμα

Το 14ο αιώνα, κατά την εποχή της προέλασης των οθωμανικών στρατευμάτων, ο Μωάμεθ Β' εφάρμοσε το μέτρο της στρατολόγησης παιδιών από τις περιοχές που έλεγχε, για την ενίσχυση του στρατού και της προσωπικής του φρουράς. Tο μέτρο του devsirme ή παιδομαζώματος απευθυνόταν σε χριστιανικούς πληθυσμούς πεδινών περιοχών. Καθ' όλη τη διάρκεια του 16ου αλλά και του 17ου αιώνα οι υπάλληλοι του κράτους επέλεγαν αγόρια χωρικών ηλικίας 10-18 ετών. Για την επιλογή των παιδιών έπρεπε να τηρούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις, με βασικότερη τη σωματική και πνευματική υγεία του παιδιού. Παράλληλα, έπρεπε να ζουν και οι δύο γονείς του, να μην είναι παντρεμένο και να μην προέρχεται από πληθυσμούς με ειδικά προνόμια και υποχρεώσεις. Από το μέτρο εξαιρούνταν κάτοικοι πόλεων και μουσουλμάνοι. Kατά περιόδους, βέβαια, υπήρχαν εξαιρέσεις, για διαφορετικούς κάθε φορά λόγους. Όπως προαναφέρθηκε, στόχος του μέτρου ήταν η ενίσχυση του θεσμού των δούλων του σουλτάνου, οι οποίοι αποτελούσαν τον προσωπικό στρατό και τους έμπιστους ανθρώπους του ηγεμόνα. Τα παιδιά του παιδομαζώματος αποτελούσαν για το σουλτάνο, μετά από κατάλληλη και μακροχρόνια εκπαίδευση, τους πιο πιστούς υπηκόους του, στους οποίους είχε δικαίωμα ζωής και θανάτου, αλλά και τον πιο ικανό στρατό όχι μόνο στην Οθωμανική Αυτοκρατορία αλλά και σ' όλη την Ευρώπη.

Η συχνότητα με την οποία στρατολογούνταν παιδιά, καθώς και ο αριθμός που εγγράφονταν στους καταλόγους ποίκιλλαν κατά περιόδους και ανάλογα με τις ανάγκες που υπήρχαν για νεοσύλλεκτους. Ο θεσμός των δούλων του σουλτάνου τροφοδότησε τόσο το στρατό όσο και τη διοίκηση της αυτοκρατορίας με αξιωματούχους ως τον υψηλότερο βαθμό. Πολλοί βεζίρηδες και διοικητές επαρχιών ήταν δούλοι του σουλτάνου, που προήλθαν από το παιδομάζωμα. Το μέτρο αυτό ίσχυσε ως τις αρχές του 18ου αιώνα, όμως ουσιαστικά είχε από καιρό ασθενήσει, ενώ ήδη οι γενίτσαροι και οι βεζίρηδες δεν προέρχονταν μόνο μέσα απ' αυτήν τη διαδικασία. Για τους πληθυσμούς, στους οποίους εφαρμόστηκε το μέτρο, η απόσπαση των παιδιών από τις οικογένειές τους ήταν ένα δυσάρεστο και επώδυνο συμβάν. Τα παιδιά, αποχωρίζονταν για πάντα τους γονείς τους και αναγκάζονταν να προσηλυτιστούν στο Μωαμεθανισμό. Ωστόσο, τα παιδιά αυτά συχνά διατηρούσαν σχέσεις με τους γονείς και βοηθούσαν με διάφορους τρόπους τους συγγενείς τους. Αξιοπρόσεκτο είναι εξάλλου το γεγονός ότι η προοπτική μιας λαμπρής σταδιοδρομίας για τα παιδιά έκανε κάποιους γονείς να ζητούν από τους υπαλλήλους τη στρατολόγησή τους, ενώ συχνά κατέφευγαν για το λόγο αυτό σε δωροδοκίες αξιωματούχων.

http://www.ime.gr/chronos/11/pct/gr/koinonia/plithismoi/gegonota/links/exislamismoi_links.html

1. Εξάπλωση των Τούρκων και τελευταίες προσπάθειες για ανάσχεσή τους from Kvarnalis75

Ιστορία Β' Λυκείου : Σταυροφορίες - Άλωση Κωνσταντινούπολης το 1204 - Λατινοκρατία

Η άλωση της Κωνσταντινούπολης, Jacopo Robusti Tintoretto (1518 –1594) 

Παλάτι Δόγηδων Βενετία

Τα Άλογα του Αγίου Μάρκου, γνωστά επίσης ως Τέθριππο Θριάμβου (Triumphal Quadriga), είναι ένα σύνολο μπρούτζινων γλυπτών τεσσάρων αλόγων, αρχικά μέρος ενός μνημείου που αναπαριστούσε τέθριππο (quadriga, άρμα τεσσάρων αλόγων που χρησιμοποιούνταν για αρματοδρομίες). Τα άλογα τοποθετήθηκαν στην πρόσοψη στην λότζια απάνω από τα προπύλαια της Βασιλικής του Αγίου Μάρκου στη Βενετία, μετά από τη λεηλασία της Κωνσταντινούπολης το 1204. Παρέμειναν εκεί μέχρι τη λεηλασία τους από το Ναπολέοντα το 1797, αλλά επέστρεψαν το 1818. Τα γλυπτά έχουν αφαιρεθεί από την πρόσοψη και έχουν τοποθετηθεί στο εσωτερικό μουσείο μέσα στην Βασιλική για λόγους συντήρησης, ενώ στη λότζια έχουν τοποθετηθεί αντίγραφα.

δικτυογραφία

https://el.wikipedia.org/

http://vizantinaistorika.blogspot.gr/2016/04/blog-post_76.html

http://www.tovima.gr/opinions/article/?aid=161954

http://www.fhw.gr/chronos/projects/fragokratia/gr/webpages/frago.html

http://www.myriobiblos.gr/afieromata/1204/edwin_pears_gr.html

http://www.fhw.gr/choros/mystras/gr/textonly.html

http://www.slideboom.com

Τα κράτη των Σταυροφόρων αμέσως μετά την Δ' Σταυροφορία, που είχε στόχο την κατάληψη του Βυζαντίου (1204)

Oι σταυροφορίες, η περίοδος της Λατινοκρατίας και τα ελληνικά κράτη

View more presentations or Upload your own.

Ιστορία Β' Λυκείου : κεφ. 3.4. Η ιταλική και η βαλκανική πολιτική των Κομνηνών

Ερρίκος Δάνδολος, δόγης της Βενετίας

Φύλλο εργασίας

Να υπογραμμίσετε τις σωστές απαντήσεις από τις προτεινόμενες.

1.       Η Βενετία βοήθησε τον Αλέξιο Α’ τον Κομνηνό να αποκρούσει

τους Άραβες

τους Σελτζούκους

τους Νορμανδούς

2.      το χρυσόβουλο ήταν

αυτοκρατορικό έγγραφο, με υπογραφή και σφραγίδα του Αυτοκράτορα

το δαχτυλίδι του Αυτοκράτορα

η σφραγίδα του Αυτοκράτορα

3.      τα παρακάτω προνόμια παραχωρήθηκαν στους Βενετούς

καταστήματα στην Κωνσταντινούπολη

ελεύθερο εμπόριο χωρίς δασμούς

γάμοι με Βυζαντινές αρχοντοπούλες

αξιώματα στη διοίκηση

αποβάθρες στην Κωνσταντινούπολη

4.      Οι Βενετοί

δημιούργησαν μια αποικιακή αυτοκρατορία στην Ανατολή

έχασαν την κυρίαρχη θέση στο εμπόριο της Μεσογείου

5.      Ο Μανουήλ Α’ Κομνηνός αντέδρασε με τα παρακάτω μέτρα

σύναψη συμφωνιών με τη Γένουα και την Πίζα

κατάσχεση περιουσιών των Γενουατών

κατάσχεση περιουσιών και σύλληψη των Βενετών

6.      Ο Ερρίκος Δάνδολος, δόγης της Βενετίας επεδίωκε

την συμφιλίωση με το Βυζάντιο

την οριστική εξάλειψη του Βυζαντίου

7.      Εχθροί των Βυζαντινών στη Βαλκανική ήταν

οι Πατζινάκες

οι Άραβες

 οι Κομάνοι  

οι Ούγγροι

οι Βούλγαροι

8.      Η ανασύσταση του βουλγαρικού κράτους σήμανε

το τέλος των προνομίων των Βενετών

το τέλος της κυριαρχίας των Βυζαντινών στα Βαλκάνια

Ιστορία Β' Λυκείου : κεφ.3.3. Η Ανατολική πολιτική των Κομνηνών. Η εξάπλωση του Ισλάμ και η απώλεια της Μικράς Ασίας

Τα όρια της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας επί Κομνηνών (1081-1185) (σχολικό βιβλίο)

Φύλλο εργασίας

Να υπογραμμίσετε τις σωστές απαντήσεις από τις προτεινόμενες.

1.       Οι Σελτζούκοι Τούρκοι

απομακρύνθηκαν από τη Μ. Ασία

κατείχαν το μεγαλύτερο μέρος της Μ. Ασίας

επεκτάθηκαν στην Αφρική

2.      Με τη Συνθήκη του 1162 οι Σελτζούκοι υποχρεώθηκαν

να πληρώνουν φόρο στο Βυζάντιο

να παραδώσουν τα όπλα τους

να παραδώσουν πολλές πόλεις στο Βυζάντιο

3.      Το 1176 στο Μυριοκέφαλο

εξολοθρεύτηκε  σχεδόν ο βυζαντινός στρατός

εξολοθρεύτηκε  σχεδόν ο τουρκικός στρατός

Βυζαντινοί και Σελτζούκοι συμμάχησαν κατά των Αράβων

4.      Συνέπειες της μάχης στο Μυριοκέφαλο ήταν

απώλεια όλης της Ασίας

απώλεια της Μ. Ασίας

εκχριστιανισμός μεγάλου μέρους της Μ. Ασίας

εξισλαμισμός μεγάλου μέρους της Μ. Ασίας

5.       Το Δορύλαιο και η συριακή Έδεσσα

καταστράφηκαν από τους Σελτζούκους

σώθηκαν από τους Βυζαντινούς

6.      Συνέπειες της απώλειας της Μ. Ασίας ήταν

πείνα

ανάπτυξη της γεωργίας

διακοπή της καλλιέργειας των αγρών

δημιουργία ρεύματος φυγάδων  προς τη Δυτική Μ. Ασία και τα νησιά του Αιγαίου

Ιστορία Β' Λυκείου : κεφ.2.7. Οικονομία και κοινωνία στη Δυτική Ευρώπη. Το σύστημα της Φεουδαρχίας.

α. Χαρακτηριστικά και εξέλιξη

αγροτική κοινωνία

εποχή Μεροβιγγείων

αναζήτηση της προστασίας των ισχυρών από τους αδύναμους

δεσμοί εξάρτησης των διαφόρων κοινωνικών ομάδων

παραχώρηση γης από τους ιεραρχικά ανώτερους στους υποτελείς (βασάλους) με αντάλλαγμα πίστη, υποτέλεια και διάφορες υπηρεσίες

φέουδο (γη) – φεουδάρχης

τελετή περιβολής

κοινωνική πυραμίδα φεουδαρχικής κοινωνίας

                        βασιλιάς

άμεσοι υποτελείς – φεουδάρχες (αριστοκρατία)

(κόμητες, βαρώνοι, μαρκήσιοι κλπ)

εκκλησιαστικοί άρχοντες

κατώτεροι υποτελείς

λαός

ελεύθεροι γεωργοί – μικροϊδιοκτήτες

πάροικοι

δούλοι

β. Η επικράτηση του συστήματος της φεουδαρχίας

8^ος αι. κατάρρευση των Μεροβιγγείων

μεταρρυθμίσεις Καρλομάγνου

φεουδαρχικός στρατός δηλ. συντήρηση στρατού από τον φεουδάρχη

παραχώρηση γαιών στους βασιλικούς αξιωματούχους

λειτουργίες φεουδαρχίας : στρατιωτική, οικονομικοκοινωνική, πολιτική γενίκευση του φεουδαρχικού συστήματος κατά τον 10^ο και 11^ο αι. (διάλυση του κράτους των Καρολιδών, εχθρικές επιδρομές, κλίμα ανασφάλειας)

Ιστορία Β' Λυκείου, Κεφάλαιο 2. 4. Διοίκηση και νομοθεσία

Ψηφιδωτό 11ου αιώνα στην Αγία Σοφία. Ο Κωνσταντίνος Θ' Μονομάχος, η αυτοκράτειρα Ζωή και ο Ιησούς Χριστός

α. Διοίκηση

10^ος αι. αύξηση θεμάτων – απλούστευση πολιτική διοίκησης

αναπροσαρμογή κεντρικής κρατικής μηχανής

περίπλοκη ιεραρχία, αύξηση γραφειοκρατίας

απόλυτος συγκεντρωτισμός του αυτοκράτορα

ü  εκλεκτός του Θεού και προστατευόμενος από τη Θεία Πρόνοια

ü  κεφαλή δημόσιας διοίκησης

ü  αρχηγός στρατού

ü  ανώτατος δικαστής

ü  μοναδικός νομοθέτης

ü  προστάτης της Εκκλησίας και φύλακας της Ορθοδοξίας

ü  περιορισμό του από την παράδοση και τους νόμους (δυνατότητα κατάργησης νόμων και έκδοσης νέων)

β. Οι σχέσεις Κράτους – Εκκλησίας

αμφιλεγόμενο ζήτημα

α’ άποψη

υποταγή της Βυζαντινής Εκκλησίας στον Αυτοκράτορα (καθαίρεση Πατριαρχών, αξίωμα σε μέλη της αυτοκρατορικής οικογένειας)

β’ άποψη

περιορισμός  της αυτοκρατορικής εξουσίας στον θρησκευτικό τομέα

ενίσχυση του Πατριάρχη

απόφαση του Αυτοκράτορα η πλήρωση του πατριαρχικού θρόνου -  απαραίτητη η συγκατάθεση του κλήρου

ρόλος της εκκλησιαστικής συνόδου σε εκκλησιαστικά και δογματικά θέματα

γ. Η Νομοθεσία (συνοπτικά)

επιδίωξη της μακεδονικής δυναστεία για επιστροφή στο ρωμαϊκό δίκαιο

Νόμοι

ü  Πρόχειρος Νόμος (εγχειρίδιο διατάξεων Δημοσίου και Αστικού Δικαίου)

ü  Επαναγωγή, συλλογή νομοθετημάτων που καθορίζουν τις αρμοδιότητες του αυτοκράτορα και του Πατριάρχη

ü  Βασιλικά, νομική συλλογή

ü  Νεαρές

Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως στη βυζαντινή περίοδο