Λυσία Υπέρ Μαντιθέου, 12 - 13

Μετάφραση

[12] Ακόμη, κύριοι βουλευτές, κανείς δε θα μπορούσε να αποδείξει ότι έχει γίνει για μένα ούτε αισχρή ιδιωτική δίκη ούτε έγγραφη καταγγελία ούτε μήνυση για δημόσιο αδίκημα ˙ κι όμως βλέπετε ότι άλλοι πολλές φορές έχουν εμπλακεί σε τέτοιου είδους αγώνες. Σχετικά με τις εκστρατείες και τους κινδύνους απέναντι στους εχθρούς εξετάστε πώς συμπεριφέρομαι στην πόλη.

[13] Πρώτα πρώτα δηλ. όταν συνάψατε συμμαχία με τους Βοιωτούς και έπρεπε να τους βοηθήσετε στην Αλίαρτο, αν και είχα γραφτεί στον κατάλογο από τον Ορθόβουλο να υπηρετήσω στους ιππείς, επειδή έβλεπα ότι για τους ιππείς νόμιζαν ότι έπρεπε να υπάρχει ασφάλεια, ενώ οι οπλίτες κινδύνευαν, μολονότι άλλοι κατατάχθηκαν στο ιππικό παράνομα χωρίς να υποβληθούν σε δοκιμασία, εγώ, αφού παρουσιάστηκα στον Ορθόβουλο, του είπα να με διαγράψει από τον κατάλογο (των ιππέων),  επειδή θεωρούσα ότι είναι αισχρό, ενώ ο λαός κινδύνευε, να εκστρατεύσω έχοντας εξασφαλίσει ασφάλεια για τον εαυτό μου. Και για χάρη μου, ανέβα στο βήμα, Ορθόβουλε.

Φύλλο εργασίας

1.       Να σχολιάσετε το επιχείρημα του Μαντίθεου στην παρ. 12 ως προς τη ισχύ του.

2.      Να εξηγήσετε τους όρους : δίκη, γραφή, εισαγγελία.

3.      Σε ποια συμμαχία αναφέρεται ο Μαντίθεος;

4.      Γιατί ήταν πιο δεινή η θέση των οπλιτών;

5.      Πώς παρουσιάζει τον εαυτό του ο Μαντίθεος σε σχέση με τους υπολοίπους και τι πετυχαίνει με αυτό; Γιατί καλεί τον Ορθόβουλο ως μάρτυρα;

6.      Κατά την άποψη του Αριστοτέλη, υπάρχουν δύο ειδών παραδείγματα, τα ιστορικά ή πραγματικά και τα φανταστικά ή πλαστά, που βοηθούν τον ρήτορα να προωθήσει την επιχειρηµατολογία του. Ποιο παράδειγμα χρησιμοποιεί ο Μαντίθεος στο συγκεκριμένο κείμενο; Να το εντοπίσετε και να κρίνετε την αποτελεσµατικότητά του.

7.      Από ποια σηµεία του κειμένου φαίνεται ότι ο Μαντίθεος γνωρίζει τη στρατιωτική τέχνη;

8.       Στους δικανικούς λόγους οι πράξεις ἐκ τοῦ βίου είναι κοινοί τόποι τόσο για το ήθος του λέγοντος όσο και για το ήθος του αντιπάλου. Να εντοπίσετε τα σηµεία του κειμένου που επιβεβαιώνουν την άποψη αυτή.

Ιστορία Β' Λυκείου : Κεφάλαιο 4.6. Οι Οθωμανοί και η ραγδαία προέλασή τους

Σουλτάνος Ορχάν (Βικιπαίδεια)

Ερωτήσεις

1.       Ποιοι παράγοντες συνετέλεσαν στην εξάπλωση των Οθωμανών στην Ασία και στη Χερσόνησο του Αίμου;

2.      Να εξηγήσετε τους όρους τιμάριο – τιμαριούχος, γαζήδες, γενίτσαροι, σουλτάνος.

3.      Σε ποιες περιοχές εξαπλώθηκαν οι Οθωμανοί  (χρονολογίες, πρωταγωνιστές, μάχες);

4.      Σε ποια κατάσταση βρισκόταν το Βυζάντιο στα τελευταία εκατό χρόνια της Αυτοκρατορίας;

5.      Να μελετήσετε την ακόλουθη πηγή και να απαντήσετε στα ερωτήματα : α) τι ήταν το παιδομάζωμα, β) ποιος ήταν ο στόχος του;

Παιδομάζωμα

Το 14ο αιώνα, κατά την εποχή της προέλασης των οθωμανικών στρατευμάτων, ο Μωάμεθ Β' εφάρμοσε το μέτρο της στρατολόγησης παιδιών από τις περιοχές που έλεγχε, για την ενίσχυση του στρατού και της προσωπικής του φρουράς. Tο μέτρο του devsirme ή παιδομαζώματος απευθυνόταν σε χριστιανικούς πληθυσμούς πεδινών περιοχών. Καθ' όλη τη διάρκεια του 16ου αλλά και του 17ου αιώνα οι υπάλληλοι του κράτους επέλεγαν αγόρια χωρικών ηλικίας 10-18 ετών. Για την επιλογή των παιδιών έπρεπε να τηρούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις, με βασικότερη τη σωματική και πνευματική υγεία του παιδιού. Παράλληλα, έπρεπε να ζουν και οι δύο γονείς του, να μην είναι παντρεμένο και να μην προέρχεται από πληθυσμούς με ειδικά προνόμια και υποχρεώσεις. Από το μέτρο εξαιρούνταν κάτοικοι πόλεων και μουσουλμάνοι. Kατά περιόδους, βέβαια, υπήρχαν εξαιρέσεις, για διαφορετικούς κάθε φορά λόγους. Όπως προαναφέρθηκε, στόχος του μέτρου ήταν η ενίσχυση του θεσμού των δούλων του σουλτάνου, οι οποίοι αποτελούσαν τον προσωπικό στρατό και τους έμπιστους ανθρώπους του ηγεμόνα. Τα παιδιά του παιδομαζώματος αποτελούσαν για το σουλτάνο, μετά από κατάλληλη και μακροχρόνια εκπαίδευση, τους πιο πιστούς υπηκόους του, στους οποίους είχε δικαίωμα ζωής και θανάτου, αλλά και τον πιο ικανό στρατό όχι μόνο στην Οθωμανική Αυτοκρατορία αλλά και σ' όλη την Ευρώπη.

Η συχνότητα με την οποία στρατολογούνταν παιδιά, καθώς και ο αριθμός που εγγράφονταν στους καταλόγους ποίκιλλαν κατά περιόδους και ανάλογα με τις ανάγκες που υπήρχαν για νεοσύλλεκτους. Ο θεσμός των δούλων του σουλτάνου τροφοδότησε τόσο το στρατό όσο και τη διοίκηση της αυτοκρατορίας με αξιωματούχους ως τον υψηλότερο βαθμό. Πολλοί βεζίρηδες και διοικητές επαρχιών ήταν δούλοι του σουλτάνου, που προήλθαν από το παιδομάζωμα. Το μέτρο αυτό ίσχυσε ως τις αρχές του 18ου αιώνα, όμως ουσιαστικά είχε από καιρό ασθενήσει, ενώ ήδη οι γενίτσαροι και οι βεζίρηδες δεν προέρχονταν μόνο μέσα απ' αυτήν τη διαδικασία. Για τους πληθυσμούς, στους οποίους εφαρμόστηκε το μέτρο, η απόσπαση των παιδιών από τις οικογένειές τους ήταν ένα δυσάρεστο και επώδυνο συμβάν. Τα παιδιά, αποχωρίζονταν για πάντα τους γονείς τους και αναγκάζονταν να προσηλυτιστούν στο Μωαμεθανισμό. Ωστόσο, τα παιδιά αυτά συχνά διατηρούσαν σχέσεις με τους γονείς και βοηθούσαν με διάφορους τρόπους τους συγγενείς τους. Αξιοπρόσεκτο είναι εξάλλου το γεγονός ότι η προοπτική μιας λαμπρής σταδιοδρομίας για τα παιδιά έκανε κάποιους γονείς να ζητούν από τους υπαλλήλους τη στρατολόγησή τους, ενώ συχνά κατέφευγαν για το λόγο αυτό σε δωροδοκίες αξιωματούχων.

http://www.ime.gr/chronos/11/pct/gr/koinonia/plithismoi/gegonota/links/exislamismoi_links.html

1. Εξάπλωση των Τούρκων και τελευταίες προσπάθειες για ανάσχεσή τους from Kvarnalis75

"Σήμερα τα Φώτα κι ο Φωτισμός..."

Seven Sacraments - Baptism (I) 1642, Nicolas Poussin

“Ἐν Ἰορδάνῃ βαπτιζομένου σου Κύριε, ἡ τῆς Τριάδος ἐφανερώθη προσκύνησις· τοῦ γὰρ Γεννήτορος ἡ φωνὴ προσεμαρτύρει σοι, ἀγαπητόν σε Υἱὸν ὀνομάζουσα, καὶ τὸ Πνεῦμα ἐν εἴδει περιστερᾶς, ἐβεβαίου τοῦ λόγου τὸ "ἀσφαλές. Ὁ ἐπιφανεὶς Χριστὲ ὁ Θεός, καὶ τὸν κόσμον φωτίσας δόξα σοι”.

Paolo Veronese (Paolo Caliari) and workshop (Italian) - The Baptism of Christ - 

Google Art Project

Saint Jean baptisant le Christ - Nicolas Poussin - 1648

Κάλαντα Σαντορίνης

Περικαλώ σας δώστε μου άδεια ν’ αρχινίσω,

τα φωτοκάλαντα να πω να σας καλησπερίσω.

Χίλια καλησπερίσματα φέρνω στην αφεντιά σας,

και του καιρού σας αύριο να ’χετε την υγειά σας.

Αν ίσως και ορίζετε κι είναι με θέλησή σας,

τα φωτοκάλαντα να πω στην πόρτα την δική σας.

Μηνύματα χαρμόσυνα ήρθαμε να σας πούμε,

πως ο Χριστός βαφτίζεται και πρέπει να χαρούμε.

Πως ήταν Θεοφάνεια ανθρώπου σωτηρία,

που καθαρίζουν τας ψυχάς από τας αμαρτίας.

Δεν είναι τούτη εορτή οσάν την περασμένη,

είναι μεγάλη και τρανή και δοξολογημένη.

Γιατί κατέβει ο Χριστός διά φιλανθρωπία,

ήρθες Χριστέ να βαπτιστείς χωρίς να έχεις χρεία.

Σπήλαιον πενιχρότατον και φάτνη των προβάτων,

ήρθες Χριστέ να γεννηθείς ως θαύμα των θαυμάτων.

Με σπάργανα σε τύλιξε η Δέσποινα η κυρία,

υμνούμεν, προσκυνούμεν σε υπέρμαχε Μαρία.

Στις 25 Δεκεμβρίου ήλθες και εγεννήθεις

και εις την πρώτην του μηνός σαρκός περιτομήθεις.

Ο μήνας έχει σήμερον έξι Ιανουαρίου

και όλοι εορτάζουμε τα Φώτα του Κυρίου.

Γιατί κατέβει ο Χριστός τούτο να τελειώσει,

την αμαρτία του Αδάμ να σβήσει και να λειώσει.

Σήμερα είναι των Φωτών π’ αγιάζουνε τον κόσμο,

και οι παπάδες περπατούν με το σταυρό στο δρόμο.

Και μες στα σπίτια μπαίνουσι και λεν τον Ιορδάνη,

βοήθεια να τον έχουμε τον Άγιο Ιωάννη.

Σαν μπήκε μες στον ποταμό ζητά τον Ιωάννη,

να τον βαπτίσει γλήγορα στο Άγιο ποτάμι.

Έλα Προφήτα γλήγορα διά να με βαπτίσεις,

και στην Αγία μου κορφή την χείρα σου ν’ αφήσεις.

Δεν είμαι άξιος Χριστέ εγώ να σε βαφτίσω,

και στην Αγία σου κορφή τη χείρα μου ν’ αφήσω.

Μάλιστα εγώ χρειάζομαι να βαφτιστώ από σένα,

ευλόγησε με δέσποτα, συγχώρεσε και μένα.

Σαν μπήκε μες στον ποταμό διά να τον βαπτίσει,

ο Ιορδάνης στράφηκε πίσω για να γυρίσει.

Άγγελοι και αρχάγγελοι εκεί περιπατούσαν

σκυμμένα τα κεφάλια τους και τον επροσκυνούσαν.

Και μέγα θαύμα έγινε όπου δεν έχει ταίρι

οι ουρανοί ανοίξανε και βγήκε περιστέρι.

Το Άγιο πνεύμα ήτονε διά να μαρτυρήσει

Υιός Θεού βαπτίζεται σ’ Ανατολή και Δύση.

Και τα νερά ευλόγησε, τις βρύσες, τα πηγάδια,

της οικουμένης τα δεντρά, κάμπους, βουνά, λαγκάδια.

Σήμερον ο αόρατος του ουρανού ο κτίστης,

στον Ιορδάνη ποταμό ήρθε και εβαπτίσθει.

Σήμερα ο μέγας Πρόδρομος Υιός του Ζαχαρίου,

τον Ιησού εβάπτισε τα Άγια του Αγίου.

Η θάλασσα ημέρωσε όπου ήταν αγριεμένη,

σαν μπήκε εις τον ποταμό ευρέθει μερωμένη.

Για τούτο μέχρι σήμερα οι ναύτες το κρατούνε,

σαν βαφτιστούνε τα νερά στο πέλαγος να μπούνε.

Αχ και να είμαστε κι εμείς στον Άγιο Ιορδάνη,

να ελουζόμαστε και εμείς στο Άγιο ποτάμι.

Μας λέγει το Ευαγγέλιο και του Χριστού το στόμα,

όποιος δεν λάβει βάπτισμα χάνει ψυχή και σώμα.

Του χρόνου να ’χουμε την γεια να ’ρθούμε να σας βρούμε,

χαρούμενους, καλόκαρδους να σας τα ξαναπούμε.

Οδυσσέας Ελύτης

«Πάντα περνάς τη φωτιά για να φτάσεις τη λάμψη»

Οδυσσέας Ελύτης

Το Άξιον εστί, «Τα πάθη», Ε΄, 20. 1959. Ποιήματα. Ίκαρος, 2002. 145.

http://www.snhell.gr/references/quotes/writer.asp?id=108

καλή χρονιά!!!

Παραδοσιακὰ πρωτοχρονιάτικα παινέματα Χίου

Καλησπερίζω φέρνοντας ἀγέρα μυρωμένο

ἀπ᾿ τ᾿ ἀφρισμένα κύματα χιλιοτραγουδισμένο.

Σ᾿ αὐτὸ τὸ σπίτι πού ῾ρθαμε πέτρα νὰ μὴ ραγίσῃ

κι ὁ νοικοκύρης τοῦ σπιτιοῦ χρόνια πολλὰ νὰ ζήσῃ.

Ἅγιε μου Βασιλάκη μου καὶ Ἅγιε μου Νικόλα,

προστάτευε τοὺς ναυτικοὺς τὴν ὥρα τοῦ κυκλῶνα.

Χρόνια πολλά, νά ῾στε καλὰ κι ἐσεῖς καὶ οἱ δικοί σας,

νὰ ῾ρθοῦνε τὰ ξενάκια σας κι ὅλοι οἱ ναυτικοί σας.

Σὲ ὅλους σας εὐχόμαστε ἀγάπη, εἰρήνη, ὑγεία,

καλὴ καρδιά, χαμόγελο καὶ Θεία εὐλογία.

Ἀρχιμηνιὰ κι ἀρχιχρονιά, ψιλή μου δεντρολιβανιά,

κι ἀρχὴ κι ἀρχὴ τοῦ Γεναρίου τοῦ μεγά- του μεγάλου Βασιλείου.

Βασίλη μ᾿ ἀπὸ ποῦ ῾ρχεσαι, κι ἀπὸ κι ἀπὸ ποῦ κατεβαίνεις

καὶ βαστᾶς, καὶ βαστᾶς ρόδα καὶ ραίνεις.

Κάτσε νὰ φᾷς, κάτσε νὰ πιῇς, κάτσε τὸν πόνο σου νὰ πῇς·

κάτσε, κάτσε νὰ τραγουδήσῃς καὶ νὰ μᾶς καλῶς ὁρίσῃς.

Κι ἔβγα, κι ἔβγα νὰ μᾶς κεράσῃς,

ποὺ νὰ ζῇς, ποὺ νὰ ζῇς καὶ νὰ γεράσῃς.

Καὶ τοῦ χρόνου!

http://users.uoa.gr/~nektar/arts/tradition/christmas-carols-hellenic.htm