Blogger Widgets

Πέμπτη 2 Μαρτίου 2017

άγνωστο κείμενο β' Λυκείου

Amazon sculture by August Kiss (1802 - 1865), 1830s in front of Philadelphia Museum of Art

Κείμενο  : Λυσου, πιτάφιος [Τος Κορινθων βοηθος] 4-5

Ο λόγος αυτός του Λυσία, που ακολουθεί τη δομή ενός επιταφίου λόγου, γράφτηκε προς τιμήν των νεκρών του Κορινθιακού πολέμου (395386 π.Χ.). Σε αυτόν όμως ο Λυσίας εξυμνεί και τα κατορθώματα της Αθήνας, ξεκινώντας από το ηρωικό παρελθόν της πόλης.
Το πιο κάτω απόσπασμα είναι παρμένο από το «Προοίμιον» του λόγου. Στο σημείο αυτό ο Λυσίας, προκειμένου να δείξει τη γενναιότητα των Αθηναίων στο ηρωικό παρελθόν, περιγράφει αρχικά τη μεγάλη ανδρεία και δύναμη των Αμαζόνων, για να καταλήξει στη συνέχεια στο γεγονός ότι οι Αθηναίοι κατάφεραν να τις υποτάξουν, όταν αυτές εκστράτευσαν για να κατακτήσουν την Αθήνα, δημιουργώντας έτσι αθάνατο όνομα για την πόλη.

μαζνες γρ ρεως μν τ παλαιν σαν θυγατρες, οκοσαι δ παρ τν Θερμώδοντα ποταμν, μναι μν πλισμναι σιδρ τν περ ατς, πρται δ τν πντων φ ππους ναβσαι, ος νελπστως δι πειραν τν ναντων ρουν μν τος φεγοντας, πλειπον δ τος διώκοντας· νομζοντο δ δι τν εψυχαν μλλον νδρες δι τν φσιν γυνακες· πλον γρ δκουν τν νδρν τας ψυχας διαφρειν τας δαις λλεπειν. ρχουσαι δ πολλν θνν, κα ργ μν τος περ ατς καταδεδουλωμναι, λγ δ περ τσδε τς χώρας κοουσαι κλος μγα, πολλς δξης κα μεγλης λπδος χριν παραλαβοσαι τ μαχιμώτατα τν θνν στρτευσαν π τνδε τν πλιν. Τυχοσαι δ γαθν νδρν μοας κτσαντο τς ψυχς τ φσει, κα νανταν τν δξαν τς προτρας λαβοσαι μλλον κ τν κινδνων κ τν σωμτων δοξαν εναι γυνακες.

Λεξιλόγιο

νελπστως= απροσδκητα// ρουν˂ αρω- = (εδώ) συλλαμβνω, αρπζω// πολεπω= αφνω πσω μου// δοκω-= (εδώ) φανομαι σε κποιον// εψυχα = θρρος, γενναιτητα, τλμη// δα=(εδώ) ψη, μορφ// λόγ κοουσαι=μαθανοντας απ φμες, αφο πληροφορθηκαν
τ κλος= η δξα// τυγχνω=(εδώ) συναντώ τυχαα


Φύλλο εργασίας

Γραμματική

1.       θυγατρες, δξης, χριν,  τν νδρν : να κλιθούν
2.      πλισμναι, λλεπειν : να γίνει χρονική αντικατάσταση στο β’ ενικό της οριστικής
3.      ναβσαι, ρουν, κτσαντο : να γίνει χρονική αντικατάσταση
4.      καταδεδουλωμναι, εναι : να κλιθούν οι προστακτικές όλων των χρόνων

Συντακτικό

5.      Να γίνει σύνταξη του κειμένου.

Λεξιλογικά

6.      πλισμναι, λλεπειν, ναβσαι, ρουν, κτσαντο καταδεδουλωμναι : να γράψετε παράγωγα και σύνθετα των παραπάνω ρηματικών τύπων.

Ερμηνευτικά

7.      Ποια είναι τα χαρακτηριστικά των Αμαζόνων, σύμφωνα με το κείμενο;
8.      Γιατί εκστράτευσαν εναντίον της Αθήνας και τι συνέβη στην εκστρατεία αυτή;

Μετάφραση
Οι Αμαζόνες λόγου χάρη ήταν εκείνη την παμπάλαια εποχή θυγατέρες του Άρη και, κατοικώντας κοντά στο Θερμώδοντα ποταμό, οπλοφορούσαν μόνες αυτές στην γύρω περιοχή, πρώτες επίσης απ' όλες ανέβηκαν σε άλογα (να πολεμήσουν), με τα οποία νικούσαν τους εχθρούς που τους ξάφνιαζαν με το απροσδόκητο της εμφάνισής τους, και ξέφευγαν πολύ μπροστά από τους διώκτες τους· και θεωρούνταν περισσότερο άνδρες για την ανδρεία τους παρά γυναίκες από τη φυσική τους κατατομή· γιατί έδιναν την εντύπωση ότι διαφοροποιούνται από τους άνδρες στα ψυχικά χαρίσματα παρά υστερούν στην όψη.
 Καθώς, λοιπόν, εξουσίαζαν πολλά έθνη έχοντας υποδουλώσει ολόγυρα τους γείτονες με τους αγώνες τους, και έχοντας μάθει από φήμες για την μεγάλη δόξα αυτής εδώ της χώρας, αφού παρέλαβαν τα πιο εξασκημένα στον πόλεμο έθνη, στο βωμό της μεγάλης δόξας και ελπίδας εξεστράτευσαν εναντίον αυτής εδώ της χώρας. Και, αφού συγκρούστηκαν με γενναίους άνδρες, προσάρμοσαν τις ψυχές στη γυναικεία φύση τους και, αφού απόκτησαν δόξα αντίθετη από την προηγούμενη, φάνηκαν ότι είναι γυναίκες από τους κινδύνους περισσότερο παρά από τα σώματά τους.
Μτφρ. Γ.Α. Ράπτης. 2004. Λυσίας. ΙΙΙ, Οι πανηγυρικοί του λόγοι. Μετάφραση, περίληψη, σχόλια, ερμηνεία. Θεσσαλονίκη: Ζήτρος.





"Λεξικό της Λαϊκής και Περιθωριακής Γλώσσας" του Γ. Κάτου

Ένα ακόμη σπουδαίο έργο λεξικογραφίας ήρθε να προστεθεί στο δυναμικό των ψηφιοποιημένων λεξικών του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας (Γεωργακά, Τριανταφυλλίδη, Αναστασιάδη-Συμεωνίδη, Κριαρά, Liddel & Scott). Πρόκειται για το «Λεξικό της λαϊκής και της περιθωριακής γλώσσας» του Γιώργου Κάτου που βρίσκεται αναρτημένο --και ελεύθερα προσβάσιμο-- στην ιστοσελίδα του ΚΕΓ: http://georgakas.lit.auth.gr/dictionaries/index.php
Μέσα στις 50.000 περίπου λέξεις και φράσεις, στις 200.000 σημασίες και στα 300.000 παραδείγματα, περιλαμβάνονται η γλώσσα της λαϊκής - της αργκό - των μηχανόβιων - των ναρκωτικών - της φυλακής - των ναυτικών - του καφενείου - των εργατών - των νηπίων - των εφημερίδων - της τηλεόρασης - της νεοαργκό που αποτελεί τη γλώσσα της νεολαίας, και ιδίως λέξεις και φράσεις της καθημερινής ζωής.
Πρόκειται για το έργο ενός εμπειρικού θιασώτη και τεχνίτη της γλώσσας, ιδιαίτερα εκείνης των λαϊκών ανθρώπων. Συνιστά την περιεκτικότερη συλλογή τεκμηρίων αυθεντικού λόγου από όλο το φάσμα των ταπεινών γλωσσικών χρήσεων, με κύρια αρετή την πιστή και αναλυτική παράθεση δειγμάτων της πολύτιμης γλωσσικής παρακαταθήκης των απλών και των βασανισμένων ανθρώπων. Απαραίτητο συμπλήρωμα των γνωστών λεξικών της ελληνικής.
Μοχλός για τη δωρεά του πολύτιμου έργου του Κάτου προς το ΚΕΓ στάθηκε ο Περικλής Σφυρίδης, ο ακαταπόνητος και πιστός φίλος του Γιώργου. Ο Σφυρίδης, προλογίζοντας το Λεξικό, καταλήγει επιγραμματικά: «Ο Κάτος… είναι καταξιωμένος πεζογράφος, καταξιωμένος εκδότης και πλέον σημαντικός λεξικογράφος».


Τετάρτη 1 Μαρτίου 2017

Καλό μήνα!!!

Μάρτιος

Κωστής Παλαμάς, Μήνες

ΜΑΡΤΙΟΣ

Ροδίζ’ η πρώτη του Μάρτη μέρα,
και στο παιδάκι της η μητέρα
γελώντας πάει:
«Με μάρτη έρχομαι το λαιμό σου
να στεφανώσω · σαν άγγελός σου
θα σε φυλάει.

» Από χρυσάφι, προτού να φέξει,
με τί φροντίδα τον έχω πλέξει
για σε, χρυσό μου!
Με κάθε χρώμα τον έχω ντύσει,
ουράνιο τόξο, που θα στολίσει
τον ουρανό μου.


» Αρχίζει ο ήλιος σαν πρώτα πάλι
να τρέχει ελεύθερος στην αγκάλη
γαλάζιου αιθέρα.
Λιώνουν τα χιόνια, κι όσ’ απομένουν
άσχημα νέφη, κι αυτά εμορφαίνουν
μέρα τη μέρα.

» Αρχίζει ο ήλιος σαν πρώτα πάλι
να ξετρυπώνει αγάλι ’γάλι
τα λουλουδάκια
δειλά κρυμμένα μέσα στο χώμα·
κι ύστερ’ απ’ τ’ άνθη, φροντίζει ακόμα
για τα παιδάκια.


» Κι όποιο παιδάκι με μάρτη βλέπει,
χρυσή στα χρόνια τ’ απλώνει σκέπη,
το καμαρώνει·
γιατί του Μάρτη η αλυσίδα
μάνας χεράκι, μάνας φροντίδα
του φανερώνει.


» Και όποιο πάλι το ιδεί να τρέχει
δίχως στεφάνι Μαρτιού να έχει,
δεν τ’ αγαπάει·
κακό, παλιόπαιδο το νομίζει,
ακούς, παιδί μου; και το μαυρίζει
και τ’ αρρωστάει.

» Μα το δικό σου σαν αγναντέψει,
θα σ’ αγαπήσει, θα σε χαϊδέψει
όσο κανένα.
Κι η ίδια ακτίνα του θα φιλήσει
το πιο ωραίο που θα γεννήσει
άνθος, κι εσένα!

» Ο Μάρτης θεία είν’ ευλογία!
Σα χελιδόνι η ευτυχία
στα σπίτια μπαίνει·
και η υγεία σα μαϊστράλι
στο γαλανόλευκο περιγιάλι
μας ανασταίνει.


» Αυτός, μ’ αγγέλου φτερά κινάει
και το Χριστό της πρωτομηνάει
στην Παναγία·
και στην πατρίδα, επαναστάτης,
ο Μάρτης έφερε τη γλυκιά της
Ελευθερία.

» Να · του σπιτιού μας το χελιδόνι
εις την παλιά του φωλιά σιμώνει,
και σε ζητάει.
Πρόβαλε, δέξου το… Στο λαιμό σου
Πώς μοιάζει ο μάρτης! σαν άγγελός σου
θα σε φυλάει».

Μάρτιος 1882